Araştırma Makalesi

Pediatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin merhametin bakım kalitesine etkisine ilişkin görüş ve algıları: Nitel bir çalışma

Yavuz Can Madencioğlu1, Sevda Arslan2
  1. 1 Ankara Şehir Hastanesi, Ankara, Türkiye
  2. 2 Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Düzce, Türkiye ROR

Öz

Amaç: Bu çalışma ile pediatri hemşirelerinin merhamet hakkında ki görüş ve algılarının belirlenmesi, bakım üzerine etkisinin saptanması amaçlanmıştır.  

Yöntem: Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme yöntemiyle Ağustos 2021-Ekim 2021 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırma evrenini bir üniversite hastanesinde çalışan 40 pediatri hemşiresi, araştırmanın örneklemini ise veri doygunluğu esas alınarak 13 pediatri hemşiresi oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan sosyo-demografik özellikleri, çalışılan klinik ile ilgili soruları içeren ‘’Kişisel Bilgi Formu’’ ve on adet sorudan oluşan ‘’Görüşme Rehberi’’ kullanılmıştır. Veriler yüz yüze görüşme yöntemi ile toplanmıştır. Verilerin analizinde yapılan tüm görüşmelerin ses kayıtları manuel olarak deşifre edilmiştir. Ses kayıtları araştırmacılar tarafından kodlanmış ve tartışılarak ana temalar ve alt temalar altında gruplandırılmıştır.

Bulgular: Görüşmeden elde edilen bulgular pediatri kliniklerinde çalışan hemşirelerin merhamet kavramı, merhametin kullanıldığı hemşirelik rolleri ve merhametin hemşirelik bakım kalitesine etkisi olmak üzere toplam üç ana tema altında gruplandırılmış ve örneklendirilmiştir.  

Sonuç: Araştırmanın sonucunda hemşirelerin empati ve merhameti birbiriyle ilişkili bulduğu, pediatri kliniklerinde çalışmanın merhameti artırdığı, merhametin ise bakım kalitesini; atravmatik bakım uygulamalarında artış, daha iyi iletişim, daha fazla hasta memnuniyeti, hemşirelerin mesleki tatminini arttırarak olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir.

Referanslar

  1. American Nurses Association. (2001). Code of ethics for nurses with interpretive statements. Washington, DC: American Nurses Association.
  2. Acaroğlu, R., Şendir, M., Kaya, H. & Sosyal, E. (2007). Bireyselleştirilmiş hemşirelik bakımının hasta memnuniyeti ve sağlığa ilişkin yaşam kalitesine etkisi. Florence Nightingale Journal of Nursing, 15(59), 61-67.
  3. Dalgalı, B. & Gürses, İ. (2018). Merhametin sağlık hizmetlerindeki yeri ve önemi. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 181-203.
  4. Gilbert, P. & Woodyatt, L. (2017). An evolutionary approach to shame-based self-criticism, self-forgiveness, and compassion. İçinde: Woodyat L, Worthington Jr EL, Wenzel M, Griffin BJ, (Editörler). Handbook of the psychology of self-forgiveness. NY: Springer International Publishing AG; https://doi.org/10.1007/978-3-319-60573-9_3
  5. Jensen, A. & Lidell, E. (2009). The influence of conscience in nursing. Nursing ethics, 16(1), 31–42. https://doi.org/10.1177/0969733008097988
  6. Kağan S.H. (2014). Compassion. Geriatric Nursing, 35, 69-70. https://doi.org/10.1016/j.gerinurse.2013.11.006
  7. Kılıç, M. (2014). Cerrahi girişim geçiren hastalar ile aynı hastalara bakım veren hemşirelerin hemşirelik bakımı algılarının karşılaştırılması. Çukurova Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. Adana.
  8. Larson, E.B. & Yao, X. (2005). Clinical empathy as emotional labor in the patient- physician relationship. JAMA, 293(9), 1100-1116. https://doi.org/10.1001/jama.293.9.1100
  9. Ledoux, K. (2015). Understanding compassion fatigue: Understanding compassion. J Adv Nurs, 71(9), 2041-50. https://doi.org/10.1111%2Fjan.12686
  10. Öz, G. (2008). Cerrahi hastalıkları ve bakımı. Ankara: Songür Eğitim Hizmetleri.
  11. Papadopoulos, I., Taylor, G., Ali, S., Aagard, M., Akman, O., Alpers, L.M., Apostolara P.,.… Zorba, A. (2017). Exploring nurses' meaning and experiences of compassion: An international online survey involving 15 countries. Journal of Transcultural Nursing: Official Journal of the Transcultural Nursing Society, 28(3), 286–295. https://doi.org/10.1177/1043659615624740
  12. Polat, F.N. & Erdem, R. (2017). Merhamet yorgunluğu düzeyinin çalışma yaşam kalitesi ile ilişkisi: Sağlık profesyonelleri örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(26), 291-312.
  13. Sharp, S., McAllister, M. & Broadbent, M. (2016). The vital blend of clinical competence and compassion: How patients experience person-centred care. Contemp Nurse, 52(2-3), 300-12. https://doi.org/10.1080/10376178.2015.1020981
  14. Sinclair, S., Norris, J.M., McConnell, S.J., Chochinov, H.M., Hack, T.F., Hagen, N.A., McClement, S. & Bouchal, S.R. (2016). Compassion: A scoping review of the healthcare literature. BMC Palliat Care, 15(6), 2-16.
  15. Sökmen, Y. & Taşpınar, A. (2021). Doğumhanede çalışan ebelerde merhamet yorgunluğu algısı: Nitel bir çalışma. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(1), 55-62. https://doi.org/10.1186/s12904-016-0080-0
  16. Su, J.J., Masika, G.M., Paguio, J.T. & Redding, S.R. (2020). Defining compassionate nursing care. Nurs Ethics, 27(2), 480-493. https://doi.org/10.1177/0969733019851546
  17. Süzen, H. & Çevik, K. (2020). Hemşirelerin profesyonel değerleri ile merhamet ve sabır düzeyleri arasındaki ilişki. Türkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 12(4), 528-35. https://doi.org/10.5336/nurses.2020-74896
  18. Şimşek, H. & Yıldırım, A. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
  19. Tanrıkulu, G. (2019). Çocuk kliniklerinde çalışan hemşirelerde merhamet düzeyi ve merhamet yorgunluğunun belirlenmesi Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Konya.
  20. Tomey, A.M. (2006). Virginia Henderson: Definition of Nursing. İçinde: Tomey AM, Alligood MR (Editörler). Nursing Theorists and Their Work. 6th ed. United States of America: Mosby Inc.
  21. Tural Büyük, E. & Baltacı, N. (2021). The relationship between the compassion of nurses and their levels of job satisfaction. Türkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 13(1), 36-43. https://doi.org/10.5336/nurses.2020-76334
  22. Uğurlu, A.K. & Eti Aslan, F. (2017). Merhamet ve hemşirelik: Merhamet ölçülebilir mi? Türkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 9(3), 233-8. https://doi.org/10.5336/nurses.2016-53677
  23. Weaver, C. (2007). Compassionate care for the mastectomy. Nursing Made Incredibly Easy, 5(6), 26-37. https://doi.org/10.1097/01.NME.0000297592.34690.a0
  24. World Health Organization (WHO). (2019). What is quality of care and why is it important? (https://www.who.int/maternal_child_adolescent/topics/quality-ofcare/definition/en/, Erişim Tarihi: 09.12.2023)