Araştırma Makalesi

COVID-19 sürecinde pediatri servislerinde çalışan hemşire ve hekimlerin merhamet düzeylerinin belirlenmesi

Sevim Pınar Öztorun1, Emine Altun Yılmaz1
  1. 1 Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı, Sivas, Türkiye ROR

Öz

Amaç: Hastaya sunulan sağlık bakım hizmeti içinde merhamet kavramının bir zorunluluk olduğu bilinmektedir. COVID-19 pandemisi ise sağlık profesyonellerinin mevcut iş yüklerinde bir artışa neden olmuş ve onların merhamet düzeylerini ve yorgunluklarını etkilemiştir.

Bu araştırma COVID-19 sürecinde çocuk servislerinde çalışan hemşire ve hekimlerin merhamet düzeylerinin belirlenmesi amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır.

Yöntem: Araştırmaya Sivas il merkezinde bulunan bir devlet hastanesi ve bir üniversite hastanesinin pediatri servisleri ve polikliniklerinde çalışan 176 hemşire ve 44 hekim katılmıştır. Veriler Kişisel Bilgi Formu ve Merhamet Ölçeği ile toplanmıştır. Merhamet Ölçeği’ne göre bireyin merhamet puanı ne kadar düşük ise merhamet yorgunluğu riski o oranda artmaktadır.

Bulgular: Hekimlerin Merhamet Ölçeği toplam puan ortalamasının 99.20±9.25, hemşirelerin ise 98.56±12.79 olduğu belirlenmiştir. Araştırmada pediatri hemşireleri ve hekimlerinin merhamet düzeylerinin yüksek olduğu ve merhamet yorgunluğu açısından çok düşük risk taşıdıkları bulunmuştur. Pediatri hekimlerinin merhamet düzeyinin hemşirelerden yüksek olduğu saptanmıştır.

Sonuç: Hastalara merhametli bakım sunulmasını engelleyecek sistem ve hasta kaynaklı sorunların tespit edilmesi ve bunlara karşı önlem alınması, konuyla ilgili farklı faktörleri de dikkate alarak daha geniş örneklem gruplarıyla yeni çalışmaların yapılması önerilmektedir.

 

Referanslar

  1. Adams, J. G., & Walls, R. M. (2020). Supporting the health care workforce during the COVID-19 global epidemic. Jama, 323(15), 1439-1440. https://doi.org/10.1001/jama.2020.3972
  2. Adanır, A., & Özden, D. (2024). Onkoloji palyatif bakım kliniklerinde çalışan hemşirelerin merhamet yorgunluğu, merhamet memnuniyeti ve stresle başa çıkma tarzlarının değerlendirilmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 7(2), 185-197. https://doi.org/10.54189/hbd.1368470
  3. Ahmed, Z., Ellahham, S., Soomro, M., Shams, S., & Latif, K. (2024). Exploring the impact of compassion and leadership on patient safety and quality in healthcare systems: a narrative review. BMJ Open Quality, 13(Suppl 2), e002651. https://doi.org/10.1136/bmjoq-2023-002651
  4. Akdeniz, S., & Deniz, M. (2016). Merhamet Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 4(1), 50-61.
  5. Alan, H. (2018). Merhamet yorgunluğu ve yönetici hemşirenin rolü. Journal of Health and Nursing Management, 5(2), 141-146.
  6. Arıkan, A., & Esenay, F. I. (2023). Compassion fatigue and burnout in Turkish pediatric emergency nurses during the COVID-19 pandemic. Journal of Pediatric Nursing, 71, 120-126. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2022.11.004
  7. Arkan, B., Yılmaz, D., & Düzgün, F. (2020). Determination of compassion levels of nurses working at a university hospital. Journal of Religion and Health, 59, 29-39. https://doi.org/10.1007/s10943-019-00786-x
  8. Arli, S. K., & Bakan, A. B. (2018). An ınvestigation of the relationship between ıntercultural sensitivity and compassion in nurses. International Journal of Intercultural Relations, 63, 38-42. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2017.12.001
  9. Aslan, R. (2020). Tarihten günümüze epidemiler, pandemiler ve COVID-19. Ayrıntı Dergisi, 8(85), 35-41.
  10. Aslan, Z. T., & Mat, S. T. B. (2024). Hemşirelerde merhamet yorgunluğu ve bakım davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kesitsel bir çalışma, Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 11(2), 362-371. https://doi.org/0.54304/SHYD.2024.16769
  11. Berger, R. S., Wright, R. J., Faith, M. A., & Stapleton, S. (2022). Compassion fatigue in pediatric hematology, oncology, and bone marrow transplant healthcare providers: An integrative review. Palliative & Supportive Care, 20(6), 867-877. https://doi.org/10.1017/S147895152100184X
  12. Buselli, R., Corsi, M., Baldanzi, S., Chiumiento, M., Del Lupo, E., Dell’Oste, V. & Carmassi, C. (2020). Professional quality of life and mental health outcome samong healthcare worker sexposed to Sars-Cov-2 (Covid-19). International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(17), 6180. https://doi.org/10.3390/ijerph17176180
  13. Cingi, C., & Eroğlu, E. (2019). Sağlık çalışanlarında merhamet yorgunluğu. Osmangazi Tıp Dergisi, 41(1), 58-71. https://doi.org/10.20515/otd.449810
  14. Çingöl, N., Çelebi, E., Zengin, S., & Karakaş, M. C. (2018). Bir sağlık yüksekokulu hemşirelik bölümü öğrencilerinin merhamet düzeylerinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi, 21, 61-67. https://doi.org/10.5505/kpd.2018.65487
  15. De Silva, S. G., Hettiarachchi, N. M., & Liyanage, A. D. M. D. (2024). Physician well being, burnout and compassion fatigue. Asian Journal of Internal Medicine, 3(1), 5-9. https://doi.org/10.4038/ajim.v3i1.141
  16. Dikmen, A. U., Kına, M. H., Özkan, S., & İlhan, M. N. (2020). COVID-19 epidemiyolojisi: Pandemiden ne öğrendik. Journal Of Biotechnology And Strategic Health Research, 4, 29-36. https://doi.org/10.34084/bshr.715153
  17. Figley, C. R. (2002). Compassion fatigue: Pschotherapists’chroniclack of self care. Journal of Clinical Psychology, 58(11), 1433-1441. https://doi.org/10.1002/jclp.10090
  18. Figley, C. R. (2013). Compassion fatigue: Coping with secondary traumatic stress disorder in those who treat the traumatized. U. K.: Routledge. https://books.google.com.tr/books (Özgün Eser 1995 Tarihlidir.) Erişim Tarihi: 02.04.2024.
  19. Francis-Wenger, H. (2024). Exploring compassion satisfaction and compassion fatigue in emergency nurses: A mixed-methods study. Emergency Nurse, 32(2), 19-26. https://doi.org/10.7748/en.2023.e2164
  20. Fukumori, T., Miyazaki, A., Takaba, C., Taniguchi, S., & Asai, M. (2020). Traumatic events among cancer patients that lead to compassion fatigue in nurses: A qualitative study. Journal of Pain and Symptom Management, 59(2), 254-260. https://doi.org/10.1016/j.jpainsymman.2019.09.026
  21. Gök, G. A. (2015). Merhamet etmenin dayanılmaz ağırlığı: Hemşirelerde merhamet yorgunluğu. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 20(2), 299-313.
  22. Gustafsson, T., & Hemberg, J. (2022). Compassion fatigue as bruises in the soul: A qualitative study on nurses. Nursing Ethics, 29(1), 157-170. https://doi.org/10.1177/09697330211003215
  23. Hiçdurmaz, D., & İnci, F. A. (2015). Eşduyum yorgunluğu: Tanımı, nedenleri ve önlenmesi. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 7(3), 295-303. https://doi.org/10.5455/cap.20141128113430
  24. Hooper, C., Craig, J., Janvrin, D. R., Wetsel, M. A., & Reimels, E. (2010). Compassion satisfaction, burnout, and compassion fatigue among emergency nurses compared with nurses in other selected inpatient specialties. Journal of Emergency Nursing, 36(5), 420-427. http://dx.doi.org/10.1016/j.jen.2009.11.027
  25. Joinson, C. (1992). Coping with compassion fatigue. Nursing,22(4),116-118.
  26. Kase, S., Waldman, E., & Weintraub, A. (2018). A cross-sectional pilot study of Compassion Fatigue (CF), Burnout (BO), and Compassion Satisfaction (CS) in Pediatric Palliative Care (PPC) Providers (S704). Journal of Pain and Symptom Management, 55(2), 657-658. https://doi.org/10.1017/s1478951517001237
  27. Katran, H. B., Gür, S., Arpag, N., & Çavuşlu, M. (2021). COVID-19 pandemisinde yoğun bakım hemşirelerinde merhamet yorgunluğu. Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi, 25(2), 42-50.
  28. Koca, F. (2018). Hemşirelerde merhamet yorgunluğu ve etkili faktörlerin incelenmesi. Maltepe Üniversitesi. Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul.
  29. Liu, Y., Wang, H., Chen, J., Zhang, X., Yue, X., Ke, J., ... & Peng, C. (2020). Emergency management of nursing human resources and supplies to respond to coronavirus disease 2019 epidemic. International Journal of Nursing Sciences, 7(2), 135-138. https://doi.org/10.1016/j.ijnss.2020.03.011
  30. Lluch, C., Galiana, L., Doménech, P., & Sansó, N. (2022, February). The impact of the COVID-19 pandemic on burnout, compassion fatigue, and compassion satisfaction in healthcare personnel: A systematic review of the literature published during the first year of the pandemic. In Healthcare (Vol. 10, No. 2, p. 364). https://doi.org/10.3390/healthcare10020364
  31. Magnavita, N., Tripepi, G., & Di Prinzio, R. R. (2020). Symptoms in health care workers during the COVID-19 epidemic. A cross-sectional survey. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(14), 5218. https://doi.org/10.3390/ijerph17145218
  32. Oktay, D. (2018). Hemşirelerde merhamet yorgunluğu, etkileyen etmenler ve baş etme stratejilerin saptanması. Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Yüksek Lisans Tezi. KKTC
  33. Özdelikara, A. & Babur, S. (2020). Hemşirelik öğrencilerinin merhamet düzeyi ve empatik eğilim ilişkisi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, (2), 342-349. https://doi.org/10.31067/0.2020.271
  34. Özgünay, Ş. E., Eminoğlu, Ş., Önen, S., Gürbüz, H., Kılıçarslan, N., Karasu, D., & Onur, T. (2022). COVID-19 Pandemisinde anestezi ve yoğun bakım ünitesi çalışanlarında merhamet ve kronik yorgunluk: Bir tanımlayıcı çalışma. Türkiye Klinikleri J AnestReanim, 20(3), 89-96. https://doi.org/10.5336/anesthe.2022-88989
  35. Pakpour, A. H., Griffiths, M. D., & Lin, C. Y. (2021). Assessing psychological response to the COVID-19: The fear of COVID-19 scale and the COVID stress scales. International Journal of Mental Health and Addiction, 19, 2407-2410. https://doi.org/10.1007/s11469-020-00334-9
  36. Polat, F. N., & Erdem, R. (2017). Merhamet yorgunluğu düzeyinin çalışma yaşam kalitesi ile ilişkisi: Sağlık profesyonelleri örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 26(1), 291-312.
  37. Polat, G., & Kaya, K. Ç. (2025). Hemşirelerde Mesleki Bağlılık Duygusu ve Merhamet Yorgunluğu Arasındaki İlişki. Avrasya Sağlık Bilimleri Dergisi, 8(1), 1-9. https://doi.org/10.53493/avrasyasbd.1423677
  38. Ramers, C. B., Scott, J. D., & Struminger, B. B. (2024). Burnout, compassion fatigue, and the long haul of caring for long COVID. In Open Forum Infectious Diseases (Vol. 11, No. 3, p. ofae080). US: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/ofid/ofae080
  39. Ruiz‐Fernández, M. D., Ramos‐Pichardo, J. D., Ibáñez‐Masero, O., Cabrera‐Troya, J., Carmona‐Rega, M. I., & Ortega‐Galán, Á. M. (2020). Compassion fatigue, burnout, compassion satisfaction and perceived stress in healthcare professionals during the COVID‐19 health crisis in Spain. Journal of Clinical Nursing, 29(21-22), 4321-4330. https://doi.org/10.1111/jocn.15469
  40. Sacco, T. L., Ciurzynski, S. M., Harvey, M. E., & Ingersoll, G. L. (2015). Compassion satisfaction and compassion fatigue among critical care nurses. Critical Care Nurse, 35(4), 32-42. http://dx.doi.org/10.4037/ccn2015392
  41. Shanafelt, T., Ripp, J., & Trockel, M. (2020). Understanding and addressing sources of anxiety among health care professionals during the COVID-19 pandemic. Jama, 323(21), 2133-2134. https://doi.org/10.1001/jama.2020.5893
  42. Slatten, L. A., Carson, K. D., & Carson, P. P. (2020). Compassion fatigue and burnout: What managers should know. The Health Care Manager, 39(4), 181-189. https://doi.org/10.1097/hcm.0000000000000306
  43. Tanrıkulu, G. & Ceylan, B. (2021). Çocuk kliniklerinde çalışan hemşirelerde merhamet düzeyi ve merhamet yorgunluğu. Sağlık Bilimleri Dergisi, 30(1), 31-36. https://doi.org/10.34108/eujhs.727445
  44. Vafaeinia, R., Baloochi Beydokhti, T., Moghadam Abbaspour, L., & Ajamzibad, H. (2024). Spiritual Health, Nursing Stress, Compassion Fatigue and COVID-19: A Descriptive Correlational Study. Journal of Research and Health, 14(1), 9-9. http://dx.doi.org/10.32598/JRH.14.1.2360.1
  45. Wu, Z., & McGoogan, J. M. (2020). Characteristics of and important lessons from the coronavirus disease 2019 (COVID-19) outbreak in China: summary of a report of 72 314 cases from the Chinese Center for Disease Control and Prevention. Jama, 323(13), 1239-1242. https://doi.org/10.1001/jama.2020.2648
  46. Yeşil, A., & Polat, Ş. (2023). Investigation of psychological factors related to compassion fatigue, burnout, and compassion satisfaction among nurses. BMC Nursing, 22(1), 12. https://doi.org/10.1186/s12912-023-01174-3
  47. Yıldırım, N., Coşkun, H., & Polat, Ş. (2021). The relationship between psychological capital and the occupational psychologic risks of nurses: The mediation role of compassion satisfaction. Journal of Nursing Scholarship, 53(1), 115-125. https://doi.org/10.1111/jnu.12607
  48. Yoder, E.A. (2010). Compassion fatigue in nurses. Applied Nursing Research, 23(4), 191-197. https://doi.org/10.1016/j.apnr.2008.09.003
  49. Yu, H., Jiang, A., & Shen, J. (2016). Prevalence and predictors of compassion fatigue, burnout and compassion satisfaction among oncology nurses: A cross-sectional survey. International Journal of Nursing Studies, 57, 28-38. https://doi.org/10.1016/j.ijnurstu.2016.01.012
  50. Zhang, Y. Y., Han, W. L., Qin, W., Yin, H. X., Zhang, C. F., Kong, C., &Wang, Y. L. (2018). Extent of compassion satisfaction, compassion fatigue and burnout in nursing: A meta‐analysis. Journal of Nursing Management, 26(7), 810-819. https://doi.org/10.1111/jonm.12589