Araştırma Makalesi

Pediatrik iğneli tıbbi girişimlerde ağrı yönetimi için mekanik vibrasyon kullanımı üzerine araştırmalar: Bibliyometrik analiz

Büşra Kütük Kurt1, Aynur Aytekin Özdemir1
  1. 1 İstanbul Medeniyet Üniversitesi ROR

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, pediatrik iğneli tıbbi işlemlerde nonfarmakolojik ağrı yönetimi için mekanik vibrasyon kullanımına ilişkin araştırmaları bibliyometrik bir analiz yoluyla inceleyerek eğilimleri belirlemektir.

Yöntem: Literatür taraması, 17 Nisan 2025 tarihinde Web of Sciences veri tabanında herhangi bir yıl sınırlaması yapılmadan gerçekleştirilmiştir. Aramada “pain”, “vibration”, “vibrator”, “mechanical vibration”, “child”, “children”, “infant”, “neonate”, “pediatric patient”, “young” anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Tarama sonucunda toplam 229 araştırmaya ulaşılmış, ancak dahil edilme kriterlerine uymayan, devam eden, yinelenen ya da tam metin erişimi bulunmayan araştırmalar çıkarılmıştır (n=220). Toplam 9 randomize kontrollü çalışmanın (RKÇ) bibliyometrik veri analizi ve görselleştirmesi için VOSviewer paket programı ve Microsoft Office 2016 programı kullanılmıştır. Yıllara göre yayın sayısı, atıf sayısı, çalışmalar arasındaki atıf ilişkileri, en çok yayın yapılan ülkeler ve atıf sayıları, en sık kullanılan anahtar kelimeler, çalışmaların tipi, örneklem grubu, işlem tipi, veri toplama aracı, mekanik vibrasyon uygulama prosedürü ve çalışma sonuçları değerlendirilmiştir.

Bulgular: 2010–2024 yılları arasında yayınlanmış dokuz RKÇ çalışma tespit edilmiştir. Konu ile ilgili ilk üç yayın 23’er kez atıf almıştır. En çok yayın yapılan ülke Türkiye (n=5), en çok atıf yapılan ülke Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’dir. Çalışmalarda en sıklıkla kullanılan anahtar kelimeler “pain” ve “vibration” kelimeleridir. Çalışmalarda en çok kullanılan işlem yenidoğanlarda topuk delme işlemidir (n=7). En sıklıkla kullanılan veri toplama aracı (n=5) Yenidoğan Bebek Ağrı Ölçeği (NIPS)’dir. Yedi RKÇ’de mekanik vibrasyon uygulanan girişim grubunun ağrı puanlarının kontrol grubundan daha düşük olduğu belirlenmiştir (p<0.05).

Sonuç: Pediatrik iğneli tıbbi işlemlerde nonfarmakolojik ağrı yönetiminde mekanik vibrasyon uygulamasının ağrıya etkisinin incelendiği RKÇ’ların çoğunluğunda (n=7) bu yöntemin ağrıyı azaltmada etkili olduğu kanıtlanmıştır. Bu bulgular, mekanik vibrasyonun çocukluk çağında sık karşılaşılan ağrılı tıbbi girişimlerde etkili ve kolay uygulanabilir bir nonfarmakolojik yöntem olduğunu göstermektedir. Hemşireler, pediatrik iğneli tıbbi işlemlere bağlı ağrıyı azaltmak için mekanik vibrasyonu kullanabilirler.

Referanslar

  1. Abouzida, S., Bourgault, P., & Lafrenaye, S. (2020). Observation of emergency room nurses managing pediatric pain: Care to be given… care given…. Pain Management Nursing, 21(6), 488–494. https://doi.org/10.1016/j.pmn.2020.03.002
  2. Alencar, I. G. M., Dantas, J. K. D. S., Matias de Araújo, S. C., Fernandes, T. E. L., de Araújo, P. L. O., da Costa, A. B., et al. (2024). Non-pharmacological therapies for pain management in paediatric intensive care units: A protocol for a scoping review. BMJ Open, 14(2), e074952. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2023-074952
  3. Association of Paediatric Anaesthesia (APA). (2012). Good practice in postoperative and procedural pain management (2nd ed.). Pediatric Anesthesia, 22(1), 1–79. https://doi.org/10.1111/j.1460-9592.2011.03740.x
  4. Avan Antepli, N., Bilsin Kocamaz, E., & Güngörmüş, Z. (2022). The effect of vibration on pain during heel lance procedures in newborns: A randomized controlled trial. Advances in Neonatal Care, 22(2), E43–E47.
  5. https://doi.org/10.1097/ANC.0000000000000918
  6. Baba, L. R., McGrath, J. M., & Liu, J. (2010). The efficacy of mechanical vibration analgesia for relief of heel stick pain in neonates: A novel approach. The Journal of Perinatal & Neonatal Nursing, 24(3), 274–283.
  7. Ballard, A., Khadra, C., Adler, S., Trottier, E. D., & Le May, S. (2019). Efficacy of the Buzzy device for pain management during needle-related procedures: A systematic review and meta-analysis. The Clinical Journal of Pain, 35(6), 532–543. https://doi.org/10.1097/AJP.0000000000000690
  8. Bohr, N. L., Ely, E., Hanrahan, K. S., McCarthy, A. M., & LaFond, C. M. (2022). Predicting who receives nonpharmacologic pain interventions in the pediatric intensive care unit. Pain Management Nursing, 23(3), 267–272. https://doi.org/10.1016/j.pmn.2022.01.005
  9. Cho, Y. H., Chiang, Y. C., Chu, T. L., Chang, C. W., Chang, C. C., & Tsai, H. M. (2022). The effectiveness of the Buzzy device for pain relief in children during intravenous injection: Quasirandomized study. JMIR Pediatrics and Parenting, 5(2), e15757. https://doi.org/10.2196/15757
  10. Committee on Fetus and Newborn and Section on Anesthesiology and Pain Medicine. (2016). Prevention and management of procedural pain in the neonate: An update. Pediatrics, 137(2), e20154271. https://doi.org/10.1542/peds.2015-4271
  11. Çatal, R. A., Özdemir, A. A., & Karatekin, G. (2024). Effect of mechanical vibration and ShotBlocker® on pain levels during heel lance in healthy term neonates: A randomized controlled trial. Journal of Pediatric Nursing, 79, e51–e59. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2024.09.019
  12. Çimke, S., Yıldırım Gürkan, D., & Polat, S. (2024). Research on family-centered care in pediatric patients: A bibliometric analysis. Journal of Pediatric Nursing, 76, 199–206. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2024.02.017
  13. Dolu Kaya, F. N., & Karakoç, A. (2018). Efficacy of mechanical vibration of heel stick pain in neonates. Clinical and Experimental Health Sciences, 8, 122–127. https://doi.org/10.5152/clinexphealthsci.2017.437
  14. Ellegaard, O., & Wallin, J. A. (2015). The bibliometric analysis of scholarly production: How great is the impact? Scientometrics, 105, 1809–1831.
  15. Ghodsi, Y., Mahmoodi, N., Abbasi, A., Payandeh, A., & Ghaljaei, F. (2020). Investigating the effect of vibration on the reduction of blood sampling pain from heel (lance) in preterm neonates: A clinical trial study. Pediatric Anesthesia and Critical Care Journal, 8(2), 73–79.
  16. Haidar, N. A., Al Amri, M. H., Sendad, N. G., & Toaimah, F. H. S. (2024). Efficacy of Buzzy device versus EMLA cream for reducing pain during needle-related procedures in children: A randomized controlled trial. Pediatric Emergency Care, 40(3), 180–186. https://doi.org/10.1097/PEC.0000000000002965
  17. Hollins, M., McDermott, K., & Harper, D. (2014). How does vibration reduce pain? Perception, 43(1), 70–84. https://doi.org/10.1068/p7637
  18. International Association for the Study of Pain. (2017). IASP terminology. International Association for the Study of Pain. https://www.iasppain.org/Education/Content.aspx?ItemNumber=1698#Pain
  19. Küçükoğlu, S., & Özdemir, A. (2018). Çocuklarda ağrı yönetiminde kullanılan fiziksel ve psikolojik yöntemler. In S. Polat & A. Gürol (Eds.), Çocuklarda ağrı yönetimi: Hemşireler ve sağlık profesyonelleri için bir rehber (2nd ed., pp. 86–109). Nobel Akademik Yayıncılık.
  20. Mangat, A., Oei, J. L., Chen, K., Quah-Smith, I., & Schmölzer, G. (2018). A review of nonpharmacological treatments for pain management in newborn infants. Children, 5(10), 130. https://doi.org/10.3390/children5100130
  21. McGinnis, K., Murray, E., Cherven, B., McCracken, C., & Travers, C. (2016). Effect of vibration on pain response to heel lance: A pilot randomized control trial. Advances in Neonatal Care, 16(6), 439–448. https://doi.org/10.1097/ANC.0000000000000315
  22. Melzack, R., & Wall, P. D. (1965). Pain mechanisms: A new theory. Science, 150(3699), 971–979.
  23. Merigó, J., & Yang, J. (2017). A bibliometric analysis of operations research and management science. Omega, 73, 37–48. https://doi.org/10.1016/j.omega.2016.12.004
  24. Özel, A., & Çetin, H. (2020). Çocuklarda kan alma işlemi sırasında titreşimli turnike uygulamasının hissedilen ağrıya etkisi [Effects of vibrating tourniquet application on the pain felt for blood drawing in pediatric patients]. Ağrı, 32(1), 25–30. https://doi.org/10.14744/agri.2019.04900
  25. Seçil, A., Fatih, C., Gokhan, A., Alpaslan, G. F., & Gonul, S. R. (2014). Efficacy of vibration on venipuncture pain scores in a pediatric emergency department. Pediatric Emergency Care, 30(10), 686–688. https://doi.org/10.1097/PEC.0000000000000228
  26. Sezer Efe, Y., Erdem, E., Tuncay, B., & Özbey, H. (2021). Traditional practices used by mothers in infant care: A descriptive study. Journal of Traditional Medical Complementary Therapies, 4(3), 326–335.
  27. Shoghi, M., Dehghan, A., & Bozorgzad, P. (2023). The effect of vibration on pain intensity during neonatal heel-blood sampling. Anaesthesia, Pain & Intensive Care, 27(2), 191–197.
  28. Simoncini, E., Stiaccini, G., Morelli, E., Trentini, E., Peroni, D. G., & Di Cicco, M. (2023). The effectiveness of the Buzzy device in reducing pain in children undergoing venipuncture: A single-center experience. Pediatric Emergency Care, 39(10), 760–765. https://doi.org/10.1097/PEC.0000000000003011
  29. Ueki, S., Yamagami, Y., & Makimoto, K. (2019). Effectiveness of vibratory stimulation on needle-related procedural pain in children: A systematic review. JBI Database of Systematic Reviews and Implementation Reports, 17(7), 1428–1463. https://doi.org/10.11124/JBISRIR-2017-003890
  30. Uzsen, H., Tural Buyuk, E., Odabasoglu, E., & Koyun, M. (2024). The effects of vibration and pressure interventions on children's pain, fear and anxiety: A randomized controlled trial. Journal of Pediatric Nursing, 75, 196–204. https://doi.org/10.1016/j.pedn.2023.12.022
  31. Van Eck, N. J., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523–538.
  32. Yılmaz, E., & Yılmaz, D. (2024). The effect of three different nonpharmacological methods on cannulation success during peripheral intravenous catheter placement in the emergency unit: A randomized controlled trial. BMC Anesthesiology, 24(1), 362. https://doi.org/10.1186/s12871-024-02723-2