Adölesanların Eğitim Stresi ve Okul Tükenmişlik Düzeylerinin Tütüne Yönelik Algılarına Etkisi

Author:

Number of pages: 33-46
Year-Number: 2021-1(1)

Abstract

Amaç: Bu araştırma ortaokul öğrencilerinin eğitim stres düzeyleri ile okul tükenmişlik düzeylerinin tütüne yönelik algılarına etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır.

Yöntem: Araştırmanın örneklemi İzmir İlindeki iki ortaokulda beş, altı, yedi ve sekizinci sınıfa devam eden, 10-16 yaş arası 1285 öğrenciden oluşmaktadır. Çalışmanın verileri, Demografik Veri Toplama Formu, Eğitim Stres Ölçeği, Okul Tükenmişliği Ölçeği ve Çocuk Karar Denge Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzdelik hesaplamalar ve ortalama; pearson korelasyon analizi; regresyon analizi, çoklu doğrusal bağıntı testi kullanılmıştır.

Bulgular: Öğrencilerin okul tükenmişliği ile tütün yarar algısı arasında pozitif yönde düşük düzeyde (r=0.272) ve zarar algısı ile negatif yönde düşük düzeyde (r=-0.117) anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Eğitim stresi ile yarar algısı arasında düşük düzeyde pozitif yönde (r=0.203) anlamlı ilişki saptanırken, zarar algısı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0.05).

Sonuç: Bu araştırma ilköğretim seviyesindeki adölesanların eğitim stresi ve okul tükenmişlik düzeylerinin tütüne yönelik algılarına etkisini birlikte inceleyen Türkiye’deki ilk kesitsel çalışmadır. Adölesanların tütüne yönelik algıları eğitim stresi ve okul tükenmişlik düzeyleri tarafından etkilenmektedir. Bu nedenle sigara kullanımını önlemeye yönelik çalışmalarda bu iki değişkenin birlikte ele alınması ve girişim programlarında özellikle yer verilmesi önerilir.

 

Keywords

Abstract

Objective: The objective of this study was to determine the effect of academic stress and school burnout levels on perceptions of secondary school students related to tobacco products.

Method: The sample of study was composed of 1285 adolescents aged 10–16 who were in the fifth, sixth, seventh and eighth graders of two secondary schools in İzmir. The data of the study were collected using a Demographic Data Collection Form, the School Burnout Inventory, the Educational Stress Scale and the Child Decisional Balance Scale. Numbers and percentages, Pearson correlation analysis, multiple regression analysis and a multicollinearity test were used for the evaluation of the data.

Results: It was determined that a statistically significant relationship exists between school burnout and the positive attitudes of adolescents towards smoking, which is positive and low (r=0.272) and also a statistically significant relationship between school burnout and negative attitudes of adolescents towards smoking, which is negative and low (r=-0.117). Whereas there was a statistically significant relationship between educational stress and positive perceptions of adolescents towards smoking, which is positive and low (r=0.203), there was no statistically significant relationship between educational stress and negative perceptions of adolescents towards smoking (p>0.05).

Conclusion: Adolescents’ perceptions about smoking are affected by school burnout and educational stress. For this reason, It is suggested that both of these concepts should be addressed together in tobacco prevention programs developing for adolescents.

 

Keywords